Volatiliteit is de standaarddeviatie van de rendementen van een portefeuille, doorgaans op dagbasis berekend en met de wortel van het aantal handelsdagen naar een jaarcijfer herleid.
Ook bekend als: standaarddeviatie, beweeglijkheid, annualised volatility
Geschreven en onderhouden door Halio · berekend in src/lib/portfolioRiskMetrics.ts en src/hooks/useHistoricalRiskMetrics.ts
Wat is volatiliteit en hoe wordt het berekend?
Kort antwoord
Volatiliteit is de spreiding van je dagelijkse rendementen, omgerekend naar een jaarcijfer. Een portefeuille met 15% jaarvolatiliteit beweegt gemiddeld ruimer dan een met 8%. Het meet beweeglijkheid, niet de kans op verlies: dezelfde volatiliteit hoort bij zowel snelle stijgingen als scherpe dalingen.
·r_i — het rendement van dag i, in euro's gemeten over de hele portefeuille
·n − 1 — steekproef-standaarddeviatie, niet de populatievariant
·252 — het gebruikelijke aantal handelsdagen per jaar
Gemeten op je huidige verdeling
Halio weegt de dagrendementen van elke positie met haar actuele gewicht en telt die samen tot één portefeuillereeks. Je meet dus het risico van de portefeuille zoals die er nu staat, niet van de wisselende samenstelling die je in het verleden had. Dat maakt het cijfer bruikbaar voor een beslissing vandaag.
Er is een minimum aan observaties
Onder ongeveer vijftien dagobservaties in de upload-analyse en dertig in de portefeuille-analyse wordt volatiliteit niet berekend. Met een handvol dagen is de uitkomst vooral ruis, en een ruiscijfer met twee decimalen ziet er betrouwbaarder uit dan het is. In dat geval blijft het veld leeg in plaats van gevuld.
Wat een percentage betekent
Een breed gespreide wereldwijde aandelenportefeuille zit historisch rond twaalf tot vijftien procent jaarvolatiliteit. Duidelijk daarboven betekent dat je concentratie, sectorkeuzes of individuele aandelen extra beweging toevoegen. Of dat past, hangt af van je horizon en niet van een vuistregel.
Waar je dit in Halio ziet
In je risicoanalyse en als onderdeel van de risico-subscore in de score-driehoek, met je maximale terugval ernaast.
Onder het minimum aantal dagobservaties wordt geen volatiliteit getoond in plaats van een onnauwkeurig cijfer.
Volatiliteit maakt geen onderscheid tussen beweging omhoog en omlaag.
Het is gemeten over een historische periode; een rustige meetperiode betekent niet dat de portefeuille rustig is.
Posities zonder koersreeks vallen buiten de berekening; kijk daarom altijd naar de datadekking ernaast.
Veelgestelde vragen
Is een lage volatiliteit altijd beter?
Nee. Lagere beweeglijkheid gaat historisch samen met een lager verwacht rendement, en een portefeuille die te weinig risico neemt voor een lange horizon heeft ook een probleem. Het cijfer is context, geen doel.
Waarom wijkt mijn volatiliteit af van die van een fonds-factsheet?
Factsheets rekenen vaak over drie of vijf jaar met maandrendementen; Halio rekent over de beschikbare koershistorie met dagrendementen van jouw hele portefeuille. Andere periode en frequentie geven een ander getal.
Bronnen en actualiteit
Primaire bronnen voor de standaard achter deze definitie. Bronnenlijst bijgewerkt op 11 juli 2026; controleer actuele cijfers bij de bron.