Risico

Value at Risk (VaR)

Value at Risk is het verlies dat over een gegeven horizon met een gegeven waarschijnlijkheid niet wordt overschreden, hier bepaald met historische simulatie op het 5%-percentiel van de dagrendementen.

Ook bekend als: VaR, value at risk 95%

Geschreven en onderhouden door Halio · berekend in src/hooks/useHistoricalRiskMetrics.ts (var95)

Wat is Value at Risk (VaR)?

Kort antwoord

Value at Risk schat het verlies dat je op een normale dag niet overschrijdt, bij een gekozen zekerheid. Halio gebruikt 95 procent: het bedrag dat in negentien van de twintig dagen niet wordt overschreden. In die twintigste dag zegt VaR niets over hoe diep het kan gaan — dat is de bekendste zwakte van deze maat.

Hoe Halio het berekent

VaR_dag = |percentiel₅(r_dag)| × gedekte waarde · VaR_maand = VaR_dag × √21

·percentiel₅ — het vijfde percentiel van de historische dagrendementen (historische simulatie)
·gedekte waarde — alleen de posities waarvoor een koersreeks beschikbaar is
·√21 en √252 — schaling naar maand en jaar; die veronderstelt onafhankelijke dagen

Historische simulatie, geen normale verdeling

Halio sorteert je werkelijke dagrendementen en neemt het vijfde percentiel, in plaats van een klokvorm aan te nemen. Dat is eerlijker tegenover beursdagen die zich niet aan een nette verdeling houden, maar het betekent ook dat de uitkomst volledig afhangt van welke dagen in je reeks zitten.

Waarom de maand- en jaarwaarde met een wortel worden geschaald

De gebruikelijke vertaling naar een langere horizon is vermenigvuldigen met de wortel van het aantal dagen. Die aanpak veronderstelt dat dagen onafhankelijk zijn. In een crisis zijn slechte dagen juist geclusterd, waardoor de werkelijke maandelijkse terugval groter kan zijn dan de geschaalde VaR.

VaR meet niet de staart

Vijf procent van de dagen valt per definitie buiten de schatting, en juist die dagen bepalen hoe een crisis voelt. Lees VaR daarom naast de maximale drawdown, die wél laat zien wat er in de reeks werkelijk is gebeurd.

Waar je dit in Halio ziet

In de diepere risicoanalyse, als dag-, maand- en jaarbedrag, met de gedekte waarde waarop het is berekend erbij.

Check je eigen portefeuille

Grenzen van dit getal

Alleen berekend over posities met koersdekking; het bedrag hoort bij de gedekte waarde, niet automatisch bij je hele portefeuille.
Zegt niets over de omvang van verliezen in de resterende 5% van de dagen.
De schaling naar maand en jaar veronderstelt onafhankelijke dagen; in stressperiodes klopt die aanname niet.
Volledig afhankelijk van de beschikbare historie; een rustige reeks geeft een lage VaR.

Veelgestelde vragen

Betekent VaR dat ik nooit meer kan verliezen dan dat bedrag?

Nee. Het is het bedrag dat in 95% van de dagen niet wordt overschreden. Over de resterende dagen doet de maat geen uitspraak, en juist daar zitten de grote verliezen.

Waarom rekent Halio met 95% en niet met 99%?

Bij 99% hangt de uitkomst aan enkele extreme dagen in de reeks, waardoor het cijfer zeer instabiel wordt bij een beperkte historie. 95% is bij deze datalengte beter onderbouwd.

Bronnen en actualiteit

Primaire bronnen voor de standaard achter deze definitie. Bronnenlijst bijgewerkt op 11 juli 2026; controleer actuele cijfers bij de bron.

Verwante begrippen

Maximale drawdownMaximale drawdown is de meest negatieve procentuele daling van een piekwaarde naar het laagste daaropvolgende punt binnen de gemeten periode.VolatiliteitVolatiliteit is de standaarddeviatie van de rendementen van een portefeuille, doorgaans op dagbasis berekend en met de wortel van het aantal handelsdagen naar een jaarcijfer herleid.DatadekkingDatadekking is het aandeel van de portefeuillewaarde of het aantal observaties waarvoor de voor een berekening benodigde data beschikbaar is, gerapporteerd naast de uitkomst van die berekening.

In de praktijk

Portfolio risicoanalyse